Apetyt dziś mam na ...

Awokado, nazywane również owocem maślanym bądź smaczliwką właściwą lub amerykańską, pochodzi z tropikalnych obszarów Ameryki Środkowej i Południowej, a w Europie pojawił się dopiero w XVII wieku. Bogatym źródłem składników odżywczych i cennym surowcem kosmetycznym jest zarówno miąższ owocu, jak i pozyskiwany z niego olej.

Awokado "swój zielony kolor zawdzięcza temu, że mają więcej luteiny niż jakiekolwiek inne owoce, a zawierają także glutation i fitosterol, które hamują wchłanianie cholesterolu."

"Kolorowa dieta" David Heber, Suzan Bowerman

Awokado dla zdrowia

Awokado to prawdziwa skarbnica niezbędnych dla zdrowia składników. Znajdziemy w nim witaminy A, E, C, D, z grupy B (w tym kwas foliowy), PP i K oraz potas, wapń i żelazo. Jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), a zwłaszcza kwasu linolowego, linolenowego i oleinowego, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i muszą być dostarczane z pożywieniem. Awokado uważane jest za najcenniejsze źródło beta-sisterolu, który, podobnie jak nienasycone kwasy tłuszczowe, obniża poziom „złego” cholesterolu. Kolejnym cennym składnikiem jest tripeptyd glutation, który zaliczany jest do najsilniejszych przeciwutleniaczy. Antyoksydacyjne właściwości smaczliwki, przede wszystkim w przypadku raka jamy ustnej, potwierdzają badania [1]. W awokado znajdziemy znaczne ilości lecytyny, która odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu systemu nerwowego, a także jest kolejnym składnikiem o działaniu przeciwmiażdżycowym. Smaczliwkę docenią również osoby chore na cukrzycę, owoc ten bowiem zawiera bardzo mało cukru. Z dobroczynnego wpływu skorzystamy, spożywając zarówno surowe owoce (nie należy poddawać awokado działaniu wysokiej temperatury), jak i otrzymywany z nich olej. Mieszanina oleju z awokado i oleju sojowego (określana skrótem ASU – avocado-soybean unsaponifiables) uważana jest za skuteczny środek wspomagający leczenie zwyrodnieniowego zapalenia stawów kolanowych [2]. Substancja ta przeciwdziała rozpadowi występujących w chrząstce glikozaminoglikanów. Z kolei badania przeprowadzone na szczurach potwierdzają, że aplikacja oleju na skórę przyspiesza proces gojenia się ran [3].

Awokado w medycynie ludowej

W medycynie ludowej liście awokado zalecane są przy biegunce, wzdęciach i jako środek łagodzący kaszel. Skórka owoców jest natomiast uważana za środek o działaniu przeciwpasożytniczym.

Awokado w kosmetyce

Olej z awokado ma silne właściwości wygładzające, regenerujące i opóźniające procesy starzenia się skóry. Odbudowuje ochronną warstwę lipidową, chroniąc przed nadmierną utratą wilgoci, a także pobudza syntezę kolagenu. Ponadto ma działanie przeciwzapalne i łagodzące. Kosmetyki z olejem z awokado i sam olej zalecane są przede wszystkim w pielęgnacji cery suchej, dojrzałej, zmęczonej. Po zmieszaniu z olejkiem z pestek winogron lub olejkiem ze słodkich migdałów może być stosowany do masażu. Awokado dogłębnie odżywia i nawilża nie tylko skórę, ale i włosy.

Nadziewane awokado

farsz I
Drobno pokrojone jajka, posiekane świeże zioła - koperek, zieloną pietruszkę, szałwię - kawałki łososia i drobno pokrojoną czerwoną paprykę wymiesaj z łyżeczką majonezu. Dodaj odrobinę soli i grubo mielony pieprz.

farsz II
Pokrojone jajka, posiekany szczypiorek, kilka rzodkiewek, natkę pietruszki, odrobinę sera typu rokfor wymieszaj z łyżeczką majonezu.

Awokado przekrój na równe połówki, w miejsce po pestce połóż plaster wędzonego łososia. Zagłębienie wypełnij farszem i udekoruj świeżym koperkiem. Pyszna przystawka.

Osteoporoza dotyka 75 milionów ludzi na całym świecie. Zbiera żniwo zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn,  lecz kobiety cierpią na osteoporozę 4 razy częściej niż mężczyźni. Stale wydłuża się czas życia ludzi, w związku z czym badacze naukowi poszukują nowych metod walki z chorobami dotykającymi osoby w starszym wieku, do których w głównej mierze zalicza się osteoporoza, która dotyka co trzecią kobietę w okresie postmenopauzalnym i większość osób w wieku podeszłym.

Grejpfruty a osteoporoza

Regularne spożywanie miąższu z czerwonego grejpfruta może pozytywnie wpłynąć na stan kości i zmniejszyć ryzyko osteoporozy – do takich wniosków doszli naukowcy z Texas A&M University.

Grejpfruty zmniejszają ubytek wapnia z kości

Badanie prowadzone na szczurach którym podawano miąższ z grejpfrutów jako 5% - 10% uzupełnienie diety, wykazało, że owoc ten znacznie zmniejsza utratę wapnia i magnezu z tkanki kostnej, zwiększa absorpcję tych minerałów i zapobiega zmniejszeniu gęstości mineralnej kości. Obiecujące wyniki zaobserwowano już po 60 dniach trwania doświadczenia.

Grejpfruty w leczeniu i profilaktyce osteoporozy

Jeśli badanie naukowe na ludziach wykaże podobne efekty miąższ z grejpfruta może stać się jednym  z najważniejszych składników diety w profilaktyce i leczeniu osteoporozy, tuż obok wapnia, magnezu i witaminy D.

Kiwi jest bogatym źródłem antyoksydantów. Zawiera spore ilości witaminy C (80 mg/100g) i  E. Badania naukowe sugerują, iż regularne spożywanie 2-3 owoców kiwi dziennie może znacznie zredukować ryzyko nowotworu, zakrzepicy i udaru. O wyjątkowości właściwości odżywczych tego owocu może świadczyć odkrycie w nim zupełnie nowej, dotąd nieznanej formy witaminy E, która być może nadaje kiwi te niezwykłe walory żywieniowe.

"Historia kiwi zaczęła się w chińskiej dolinie Chang Kiang. Nazywane yang tao były uważane za przysmak przez wielkich chanów, którzy zachwycali się cudownym smakiem owoców i ich szmaragdowozielonym kolorem. Informacje o tym owocu rozeszły się do innych krajów w drugiej połowie XIX wieku."

"Kolorowa dieta" David Heber, Susan Bowerman

Nowa forma witaminy E

Jak donosi magazyn Food Chemistry, włoscy naukowcy odkryli nową formę witaminy E, nazwaną delta-tocomonoenol, którą zidentyfikowano w kiwi.

Jak dotąd rozróżniono 8 form tej witaminy. Możliwe, iż owoc ten jest jedynym źródłem nowej formy witaminy E, co może stanowić o unikalności jego walorów odżywczych.

Owoce z reguły nie są dobrym źródłem witaminy E. Bogate w antyoksydanty kiwi, stanowi tu wyjątek.

Kiwi – źródło witaminy E

Badanie zawartości witaminy E w produkcie polega przeważnie tylko na mierzeniu zawartości a-tocopherolu. Uwzględnienie zawartości nowej formy witaminy E (delta-tocomonoenolu) znacznie podnosi całkowite stężenie witaminy E w kiwi, czyniąc z niego niezwykle wartościowe źródło tej witaminy.

Niestety spora ilość delta-tocomonoenolu znajduje się w skórce owocu, której nie jemy.

Witamina E jest głównym antyoksydantem chroniącym komórki przed wolnymi rodnikami.
Podobnie jak witamina A, D i K rozpuszcza się w tłuszczach. Wśród owoców, będących jej bogatym źródłem, obok kiwi wyróżnić można także awokado.

Kiwi - superowoc

Kiwi zalicza się do grupy tzw. superfood, czyli produktów o ponadprzeciętnych walorach odżywczych. Owoc ten jest bogatym źródłem nie tylko witaminy E, ale również polifenoli, kwasu foliowego i witaminy C.

Kiwi w walce z nowotworami

Kiwi cieszy się sporym zainteresowaniem naukowców. Wyniki najnowszych badań naukowych z Nowej Zelandii sugerują, iż spożywanie 2-3 kiwi dziennie w połączeniu z regularną aktywnością fizyczną może znacznie usprawnić naprawę uszkodzonego DNA i zapobiec powstaniu raka. Zdaniem Elaine Rush z Uniwersytetu w Auckland, codzienna dawka kiwi może zredukować niektóre z czynników ryzyka powstania chorób nowotworowych.

Kiwi a zdrowie układu krwionośnego

Kiwi stanowi doskonały wybór dla osób pragnących poprawić stan zdrowia serca i układu krwionośnego. Wyniki badań prowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu w Oslo wykazują, iż spożywanie 2-3 kiwi dziennie pozwala na znaczną redukcję ryzyka powstania zakrzepów krwi w naczyniach, co może uchronić przed udarem i zakrzepicą żył. Badania wskazują również, iż regularne spożywanie kiwi zmniejsza poziom triglicerydów we krwi aż o 15%.

Zdaniem norweskich naukowców kiwi może być doskonałą naturalną alternatywą dla aspiryny w utrzymaniu zdrowia układu krwionośnego, bez skutków ubocznych.

Mango jest owocem wiecznie zielonego drzewa, uprawianego już od ponad 5 tysięcy lat i osiągającego wysokość 40 metrów. Owoce są słodkie, aromatyczne oraz bogate w witaminy i minerały.

Witaminy i minerały

Mango zawiera witaminy A, C, PP, E, z grupy B, a także magnez, potas, miedź, flawonoidy, błonnik oraz cenny lupeol, należący do związków triterpenowych o działaniu antyoksydacyjnym, przeciwmiażdżycowym i przeciwzapalnym. Z pestek mango wytwarzane jest masło, które ma zastosowanie w kosmetyce i zawiera dodatkowo kwasy tłuszczowe, mangiferynę i gallotaninę. Mangiferyna ma działanie antyoksydacyjne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Gallotanina, inaczej kwas taninowy, wykazuje działanie przeciwbakteryjne i odkażające.

Mango na zdrowie

Znaczna zawartość witamin C, A, E, flawonoidów, a przede wszystkim lupeolu decyduje o przeciwutleniających właściwościach owoców mango. Badania potwierdzają skuteczność lupeolu w redukcji komórek rakowych w przypadku nowotworu prostaty [1] i trzustki [2]. Mango uzupełnia niedobory witamin i minerałów. Jest bogatym źródłem miedzi, która jest niezbędna w procesie powstawania czerwonych krwinek – jej niedobór i może prowadzić do niedokrwistości. Błonnik reguluje pracę jelit i ułatwia usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii.

"Na całym świecie istnieje ponad 1000 odmian mango. Zawierają one enzym trawienny o właściwościach zbliżonych do papainy znajdującej się w papai, który w połączeniu z ich naturalnym błonnikiem wspomaga trawienie. Porcja 100 g mango zawiera prawie 4000 j.m. beta-karotenu..."

"Kolorowa dieta" David Heber, Susan Bowerman

Mango w kosmetyce

Wyciąg z mango jest składnikiem szamponów i odżywek do włosów suchych i zniszczonych, balsamów odżywczych do ciała oraz kremów i toników do cery suchej, podrażnionej i naczynkowej (witamina C zawarta w mango wzmacnia naczynia krwionośne). Cennym kosmetykiem naturalnym jest masło z pestek mango o właściwościach nawilżających i natłuszczających. Działa regenerująco i wygładzająco, łagodzi stany zapalne skóry, a także pełni funkcję naturalnego filtra przeciwsłonecznego oraz przeciwutleniacza – opóźnia procesy starzenia się skóry. Masło odpowiednie jest do pielęgnacji skóry suchej, podrażnionej, zmęczonej, pozbawionej elastyczności. Może być stosowane nie tylko w celu odżywienia skóry twarzy, ale i całego ciała.

Koktajl z mango

2 dojrzałe owoce mango obieramy ze skórki i usuwamy pestki. Miąższ miksujemy z 150 ml jogurtu naturalnego, 50 ml mleka i 2 łyżkami cukru.

Maseczka z mango

Miąższ mango rozgniatamy, mieszamy z jogurtem naturalnym i nakładamy na twarz na około 20 minut.

Tonik z mango

Wacikiem nasączonym świeżo wyciśniętym sokiem z mango przecieramy twarz.

Ostrożnie z mango

Mango może powodować alergię skórną.

[1] http://carcin.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/30/5/808
[2] http://carcin.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/bgi157v1

Regulacja ciśnienia krwi, gospodarki wodnej organizmu i funkcjonowania nerek należy do najważniejszych funkcji potasu w organizmie.

Dieta uboga w potas może być jedną z przyczyn wystąpienia nadciśnienia. Wpływ potasu na ryzyko zdarzeń sercowych został wielokrotnie potwierdzony przez badania naukowe. Niedostateczne spożycie potasu w przypadku kobiet zwiększa nawet pięciokrotnie ryzyko udaru mózgu. Niedobór potasu prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi i to zarówno u pacjentów z nadciśnieniem jak i osób zdrowych.

Bogatym źródłem potasu są świeże warzywa i owoce.

Źródła potasu:

• sok pomarańczowy (1 szklanka): 496 mg
• suszone śliwki (½ szklanki): 559 mg
• melon (½): 682 mg
• papaja (1 szt.): 710 mg
• banany (100g): 395 mg
• grejpfruty (100g): 277 mg
• pomidory (100g): 282 mg
• kiwi (100g): 290 mg
• seler (100g): 320 mg

Zapotrzebowanie kobiet na potas wynosi od 1000 – 3000 mg.

Niedobór potasu

Mimo, iż potas występuje w wielu produktach spożywczych, bywa że spożywamy go za mało.

Niedobór potasu może się objawiać:

• fioletowym nalotem na języku,
• skłonnością do siniaków,
• podkrążonymi oczami,
• powolnym, nieregularnym pulsem,
• podwyższonym ciśnieniem tętniczym,
• opuchlizną kończyn,
• stanem poddenerwowania i zmęczenia.

Czynniki zmniejszające zasoby potasu w organizmie:

• kofeina,
• alkohol,
• cukier,
• stres,
• estrogenowa terapia zastępcza,
• bardzo intensywna dieta odchudzająca,
• antybiotyki
• kortyzon
• środki przeczyszczające,
• środki moczopędne.

Uwaga

Preparaty z potasem można przyjmować tylko po uzgodnieniu z lekarzem. Przyjmowanie zwiększonych dawek potasu jest niewskazane dla chorych na niewydolność nerek i w przypadku przyjmowania niektórych leków przepisywanych  m.in. na arytmię, nadciśnienie i choroby serca, dlatego też wprowadzenie do diety dodatkowych źródeł potasu wymaga wcześniejszej konsultacji lekarskiej.